2.34

अलं महीपाल तव श्रमेण प्रयुक्तमप्यस्त्रमितो वृथा स्यात्।
न पादपोन्मूलनशक्ति रंहः शिलोच्चये मूर्च्छति मारुतस्य॥२-३४॥
  • अलम् महीपाल तव श्रमेण = हे राजन् इतोऽपि श्रमः मास्तु = enough effort o king
  • प्रयुक्तम् अपि = निक्षिप्तम् अपि = released
  • अस्त्रम् = आयुधम् = weapon
  • इतः = अस्मिन् मयि = on me
  • वृथा =व्यर्थम् = futile
  • स्यात् = भवेत् = may be
  • न = नहि = not
  • पादप-उन्मूलन-शक्ति = वृक्षम् उत्पाटयितुम् समर्थम् = that which capable of uprooting trees
  • रंहः = वेगः = speed
  • शिल-उच्चये = उच्च-पर्वते = on the high mountain
  • मूर्च्छति = प्रसरति = to flow
  • मारुतस्य = पवनस्य = of the wind

हे राजन् इतोऽपि श्रमः मास्तु। प्रयुक्तम् अस्त्रम् वृथा भवेत्। वृक्षम् उत्पाटयितुम् समर्थे सत्यपि उच्च-पर्वते न प्रसरेत् इति सिंहः अवदत्।

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

2.22

वत्सोत्सुकापि स्तिमिता सपर्यां प्रत्यग्रहीत्सेति ननदुतुस्तौ। भक्त्योपपन्नेषु हि तद्विधानानां प्रसादचिह्नानि पुरःफलानि॥ २-२२ वत्स-उत्सुका अपि = वत्सं प्रति उत्सुका अपि = despite being excited to see her child स्तिमिता = निर्व्याकुलतया नन्दिनी = the calm Nandini सपर्याम् प्रत्यग्रहीत् सा इति = पूजां स्वीकृतवती नन्दिनी = accepted the worship इति ननदुतुः तौ =  एवम् तौ आनन्दं प्राप्तवन्तौ = Dilipa and Sudakshina found happiness seeing this भक्त्या = श्रद्धया = by piety उपपन्नेषु = प्राप्तेषु = in those that were gained हि = एव = indeed तत्-विधानानाम् = तादृशीनाम् = of such things प्रसाद-चिह्नानि = प्रसन्नतायाः लक्षणानि = marks of happiness पुरःफलानि = साफल्यस्य आश्वासनम् ददति यानि तानि = those which promise success वत्सं प्रति उत्सुका सती अपि सा नन्दिनी  निर्व्याकुलतया पूजां स्वीकृतवती। सुदक्षिणा दिलीपः च आनन्दितौ अभवताम्। श्रद्धया एव प्राप्तानि तादृशानाम् प्रसन्नतायाः लक्षणानि साफल्यस्य आश्वासनम् ददति।
Read more

2.35

कैलासगौरं वृषमारुरक्षोः पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठम्। अवेहि मां किंकरमष्टमूर्तेः कुम्भोदरं नाम निकुम्भमित्रम्॥२-३५ कैलास-गौरम् = कैलसवत् श्वेतम् वृषम् = वृषभम् आरुरक्षोः = आरोढुम् इच्छकस्य पाद-अर्पण-अनुग्रह-पूत-पृष्ठम् = चरणस्य न्यासस्य पवित्रं पृष्ठस्य भागम् अवेहि = जानीहि माम् किङ्करम् = परिचारकम् अष्ट-मूर्तेः = शिवस्य कुम्भोदरम् नाम = कुम्भोदर इति नाम्ना निकुम्भमित्रम् = निकुम्भस्य मित्रम हे राजन् जानीहि यत् अहम् शिवस्य सेवकः कैलसवत् श्वेतः वृषभः। मम नाम कुम्भोदरः। मम मित्रंनिकुम्भः। शिवस्य सेवकः। शिवस्य पादस्य अर्पणात् पवित्रः अहम्।
Read more

2.24

तामन्तिकन्यस्तबलिप्रदीपामन्वास्य गोप्ता गृहिणीसहायः। क्रमेण सुप्तामनु संविवेश सुप्तोत्थितां प्रातरनूदतिष्ठत्॥ २-२४ ताम् = नन्दिनीम् = Nandini अन्तिक-न्यस्त-बलिप्रदीपाम् = समीपे स्थापितां पूजोपकरणस्य दीपाम् = Nandini near whom was placed the left over worship material and lamp अन्वास्य = दिलीपः अनूपविश्य (नन्दिनीम्) = (Dilipa) having sat down after someone (Nandini) गोप्ता = रक्षकः दिलीपः = the protector Dilipa गृहिणी-सहायः = पत्न्या सहितः दिलीपः = Dilipa along with his wife क्रमेण = क्रमशः = gradually सुप्ताम् = शयनं कृतवतीम् (नन्दिनीम् अनुगम्य) = the sleeping Nandini अनु = पश्चात् = after संविवेश = शयनं कृतवान् दिलीपः = Dilipa slept सुप्त-उत्थिताम् = शयनात् उत्थिताम् (नन्दिनीम् अनुगम्य) = got up from sleep Nandini प्रातः = प्रभाते = in the morning अनु = पश्चात् = after उदतिष्ठत् = उत्थितवान् दिलीपः = Dilipa got up यदा नन्दिनी स्थापिता पूजोपकरणस्य पार्श्वे उपविष्टवती तदा राजा दिलीपः अपि उपविष्टवान्। यदा नन्दिनी सुप्तवती तदा राजा दिलीपः अपि पत्न्या सहितः सुप्तवान्। प्रभाते यदा सा उत...
Read more